Ўзбек журналистлари орасида ўз фикрини очиқ айта оладиганлари кўп
САВОЛ׃ Саволимга жавобингиз билан ўзбеклар орасида эркин ёзадиган мустақил журналист йўқ демоқчимисиз?(Комил). ЖАВОБ׃ Аксинча, ўзбеклар орасида фикрини эркин айта оладиган журъатга соҳиб журналистлар анчагина. Каримов режимига мухолиф кучларнинг аксариятини ҳам журналистлар ташкил қилади.
Сиз мустақил журналист билан фикрини эркин айта оладиган журналист орасидаги фарқни билиб олишингиз керак. Мен олдинги жавобда инсон зотининг деярли мустақил эмаслиги ҳақидаги фалсафани тушунтиришга урингандим. Инсон туғиларкан мустақил эмас, у қайси бир динга мансуб бўлиб туғилади. Кейинчалик ҳам қайси бир маданият ва мафкура уни жиловлаб олади. Кейин…кейин… давом этаверади. Бу инкор этиб бўлмайдиган ҳол. Яъни инсон мутлоқ мустақил бўлиши жуда қийин масала.
Шундай экан журналсит ҳам шу инсонларнинг бири. Continue reading →
SAVOL׃ Savolimga javobingiz bilan o’zbeklar orasida erkin yozadigan mustaqil jurnalist yo’q demoqchimisiz?(Komil). JAVOB׃ Aksincha, o’zbeklar orasida fikrini erkin ayta oladigan jur’atga sohib jurnalistlar anchagina. Karimov rejimiga muxolif kuchlarning aksariyatini ham jurnalistlar tashkil qiladi.
Siz mustaqil jurnalist bilan fikrini erkin ayta oladigan jurnalist orasidagi farqni bilib olishingiz kerak. Men oldingi javobda inson zotining deyarli mustaqil emasligi haqidagi falsafani tushuntirishga uringandim. Inson tug’ilarkan mustaqil emas, u qaysi bir dinga mansub bo’lib tug’iladi. Keyinchalik ham qaysi bir madaniyat va mafkura uni jilovlab oladi. Keyin…keyin… davom etaveradi. Bu inkor etib bo’lmaydigan hol. Ya’ni inson mutloq mustaqil bo’lishi juda qiyin masala.
Shunday ekan jurnalsit ham shu insonlarning biri. Continue reading →
Мустақил журналистиканинг ўзи йўқ САВОЛ: Кимларни мустақил журналистлар деб айта оласиз ва қайси нашрлар мустақилдир?(Комил). ЖАВОБ: Журналистика ҳеч қачон мустақил бўлмаган. Чунки инсониятнинг қарийб ҳаммаси мустақилликдан кўра тобелика мойилдир. Бу унинг фитратига жо этилган туйғу. Жуда оз одамлар борки, улар тобе эмас, балки бошқарувчилардир. Лекин улар ҳам барибир ўз яратувчисига, қандайдир мафкурага, қандайдир кучга бўйсунадилар.
Бирор бир динга мансуб шахслар ёки гуруҳлар томонидан бошқариладиган журналистика ҳеч қачон ўша динга қарши бош кўтармайди.
Бирор мафкурага оид журналистика ҳеч қачон бошқа мафкурани қўлламайди.
Бирор куч томонидан яратилган журналистика ҳеч қачон бошқа кучнинг қуролига айланмайди. Мумкин, лекин ўлади, ўлдирилади, йўқотилади.
Бугун дунёнинг барча матбуот воситалари кимларгадир хизмат қилади-мустақил эмас. Улар “Бизнинг вазифамиз ҳақиқатни ҳимоя қилиш, ҳақиқатни айтиш, борни бор ҳолича кўрсатиш” деб айтадилар. Бу уларнинг маскаси. Бу маскани уларга тепаларидаги кучлар кийгизган. Журналистлар ана шу масканинг остида ишлашга мажбурлар. Continue reading →
Mustaqil jurnalistikaning o’zi yo’q SAVOL: Kimlarni mustaqil jurnalistlar deb ayta olasiz va qaysi nashrlar mustaqildir?(Komil). JAVOB: Jurnalistika hech qachon mustaqil bo’lmagan. Chunki insoniyatning qariyb hammasi mustaqillikdan ko’ra tobelika moyildir. Bu uning fitratiga jo etilgan tuyg’u. Juda oz odamlar borki, ular tobe emas, balki boshqaruvchilardir. Lekin ular ham baribir o’z yaratuvchisiga, qandaydir mafkuraga, qandaydir kuchga bo’ysunadilar.
Biror bir dinga mansub shaxslar yoki guruhlar tomonidan boshqariladigan jurnalistika hech qachon o’sha dinga qarshi bosh ko’tarmaydi.
Biror mafkuraga oid jurnalistika hech qachon boshqa mafkurani qo’llamaydi.
Biror kuch tomonidan yaratilgan jurnalistika hech qachon boshqa kuchning quroliga aylanmaydi. Mumkin, lekin o’ladi, o’ldiriladi, yo’qotiladi.
Bugun dunyoning barcha matbuot vositalari kimlargadir xizmat qiladi-mustaqil emas. Ular “Bizning vazifamiz haqiqatni himoya qilish, haqiqatni aytish, borni bor holicha ko’rsatish” deb aytadilar. Bu ularning maskasi. Bu maskani ularga tepalaridagi kuchlar kiygizgan. Jurnalistlar ana shu maskaning ostida ishlashga majburlar. Continue reading →
Умидки, бу йил унинг белига олтин камар тақадиган “мард” чиқмайди
САВОЛ:Ислом Каримов 74 ёшга кирмоқда. Унга туғилган куни арафасида қандай тилагингиз бор?
ЖАВОБ:Қариган чоғида туғилган кунининг келавериши инсоннинг тобора охиратга яқинлашиб бораверишини эслатгувчи белгидир. Ислом Каримов учун бу дунёда яна неча бор бу белги кўрсатилади, яъни унга неча бор туғилган кунни нишонлаш насиб этади, бу менга аён эмас.
Мен шуни истагандимки, у фоний дунёдан кетгандан кейин ҳам одамлар унинг туғилган кунини яхши хотира билан нишонлашлари ҳақида ўйласин. Лекин бундай йўл тутмади ва тутмаётир ҳам.
Инсон бу оламни тарк этгандан кейин унинг таваллуд ёки марҳумият куни ҳар йили такрор келган пайтда унинг руҳига дуо қилиш одат тусига кириб қолган. Каримов дуо эмас, қарғиш жамғарди ва жамғармоқда. Continue reading →
Umidki, bu yil uning beliga oltin kamar taqadigan “mard” chiqmaydi
SAVOL:Islom Karimov 74 yoshga kirmoqda. Unga tug’ilgan kuni arafasida qanday tilagingiz bor?
JAVOB:Qarigan chog’ida tug’ilgan kunining kelaverishi insonning tobora oxiratga yaqinlashib boraverishini eslatguvchi belgidir. Islom Karimov uchun bu dunyoda yana necha bor bu belgi ko’rsatiladi, ya’ni unga necha bor tug’ilgan kunni nishonlash nasib etadi, bu menga ayon emas.
Men shuni istagandimki, u foniy dunyodan ketgandan keyin ham odamlar uning tug’ilgan kunini yaxshi xotira bilan nishonlashlari haqida o’ylasin. Lekin bunday yo’l tutmadi va tutmayotir ham.
Inson bu olamni tark etgandan keyin uning tavallud yoki marhumiyat kuni har yili takror kelgan paytda uning ruhiga duo qilish odat tusiga kirib qolgan. Karimov duo emas, qarg’ish jamg’ardi va jamg’armoqda. Continue reading →
Жуда кўп ўқувчиларнинг талаблари билан “Савол-Жавоб” рукнини тиклаяпман. Электрон почтамга юборилган ёки ушбу сайтнинг изоҳлар бўлимида қолдирилган саволларингизга баҳолу қудрат, мухтасар тарзда жавоб бериб бораман. Фақат жавобларимни ҳақиқат деб эмас, менинг бугунги воқелик ва бугунги кун билан боғлиқ шахсий мулоҳазаларим, нуқтаи назарим тарзида қабул қилишингизни сўрайман.
Juda ko’p o’quvchilarning talablari bilan “Savol-Javob” ruknini tiklayapman. Elektron pochtamga yuborilgan yoki ushbu saytning izohlar bo’limida qoldirilgan savollaringizga baholu qudrat, muxtasar tarzda javob berib boraman. Faqat javoblarimni haqiqat deb emas, mening bugungi voqelik va bugungi kun bilan bog’liq shaxsiy mulohazalarim, nuqtai nazarim tarzida qabul qilishingizni so’rayman.
Obamaning omadi bor ekan!
SAVOL: AQShda davom etayotgan saylovlarga munosabatingiz?
JAVOB: AQShda hali prezident sayloviga qariyb ikki yil bor.
Demokratlar emas, Demokratik partiya yana Obama nomzodini ilgari surmoqchi va shuning uchun partiyaning boshlang’ich bo’g’inlarida tanlov kampaniyasi yo’q.
Respublikachilar esa boshlang’ich tashkilotlardagi saylov-tanlovlardan o’tib, bitta nomzod belgilanadigan s’ezdga tomon yaqinlashdilar.
Menga xuddi respublikachilar partiyasi bu saylovni ataylabdan yutqazishni rejalagandek ko’rinmoqda.
Chunki ular bugunga qadar Obamani “nakaut” qiladigan birorta ham nomzodni ilgari surmadilar. Continue reading →
“Замондош” радиоси саволларига жавоблар
-Рус, Хитой ва АҚШ учбурчагида Каримов нима қилмоқда?
-Мирзиёевнинг президент бўлиши аниқлашдими?
-Ёлғонлар туфайли Би-би-си ва “Озодлик”нинг бурди қолдими?
Суҳбат 2011 йилнинг 11 декабр куни эфирга узатилган.
“Замондош” сайти ва радиоси муассислари ва мухлислари тузилишини таклиф этаётган Ўзбекистон Демократик Халқ ҳаракатига менинг лидер бўлишимни олға сураётган яхши ниятли инсонларга:
Менга билдирилган ишончга катта раҳмат.
Лекин мен ҳаётим давомида “Бирлика”ка аъзо бўлмаганман. Бу менинг тўғри қарорим бўлганини вақт исботлади.
Икки йил ЭРК партиясига аъзо бўлганман ва бу менинг ҳаётимдаги энг катта хато бўлганини ҳам ҳаёт исботлади.
Кейинги йилларда мухолифатга ёшлар кириб келмаётгани ва уларга йўл бўшатишда ўрнак бўлиши учун Демократик Ўзбекистон конгресси раислигидан ҳам воз кечдим. Continue reading →
Ўзбекистон яқин келажакда исломий жумҳуриятга айланиши мумкинми? Бу менинг шунчаки саволим эмас, балки анчадан бери кун тартибига тушиб қолган саволдир. Бу саволга мумкин деб жавоб қилса бўлади. Ҳозирча бу ҳол одамларни қамоқларга тиқиш йўли билан орқага сурилмоқда. “Тaъсир-акс таъсир” дейдилар. Золимлик мазкур йўлни тобора қисқартирмоқда.
Маълумки, ҳар қандай диктатуралар ағдарилгандан кейин жамиятларда тубдан ўзгариш қилишга интилувчилар бўлади ва олдинги режимнинг тескариси каби бошқа бир тузум барпо этишга интилинади. Continue reading →
“Қувғин” тарихий романининг қисман янги таҳрирдаги нашридан (Китобнинг бу 2011 йилги нашрини тўлалигича jahonnoma.com сайтида ўқиш мумкин) кейин бир қанча ўқувчилардан мактублар олдим ва уларнинг баъзиларига қуйида жавоб бермоқчиман, қолганларига ҳам келгусида тўхталиш ниятим бор.
САВОЛ: “Қувғин”даги Миртемир ўзингиз бўлсангиз керак. Нега уни бунча мақтаб юборгансиз, яъни ўзингиз ўзингизни?(Нодирбек Латипов).
ЖАВОБ: Аввало шуни айтишим керакки, “Қувғин”да бадиий романчиликдаги ижобий ва салбий қаҳрамон деган эски усул асосида йўлга чиқилган. Бундан 17 йил олдин бугунги қарашларимда бўлганимда бошқача йўл тутган бўлардим. Continue reading →
Ўзбек тилида асрлардан буён яшаётган “Арабнинг ўлиги…” деган гап бор. Бу иборани турли ҳолатларда қўлланишган. Масалан, “Арабнинг ўлигидек оғир” ёки “Арабнинг ўлиги экансанку?” ва ҳоказо.
Энди буни “Арабнинг ўлигидек қиммат” деб ҳам ишлатса бўлади. Чунки Ливияни 40 йилдан ошиқ бошқарган қаттол Муммар Қаддафийнинг ўлиги нафақат Америка ва Авропага балки арабларнинг ўзига ҳам жуда қимматга тушди. Ғарб жарақ-жарақ миллионларини бу мамлакатдаги нефт ҳисобига чиқариб олиши мумкин. Лекин арабларнинг ўзлари йўқотганларини ҳеч қачон қайтариб ололмайдилар. Continue reading →
Путиннинг орқасини “мухолифат”нинг лаби билан ўпиш…
Санкт-Петербургда Мустақил давлатлар ҳамдўстлигига аъзо мамлакатларнинг ҳукумат раҳбарлари даражасидаги йиғилишига Бош вазир ўринбосари савиясида қатнашган Ўзбекистоннинг кутилмаганда имзога очилган “Эркин савдо зонаси яратиш тўғрисида”ги шартномани имзолаши мантиқан мумкин эмас эди. Чунки бу диктатор Каримовгина қарор берадиган масала. Ўзбекистон бу ҳужжатни расман рад этган эмас. “Кўриб чиқмоқчи”.
Бу ерда уч нуқтаи назар бор. Continue reading →
Дунё дунё бўлибдики, давлат деган тузилма пайдо бўлибдики, Махсус хизматлар мавжуд. Бу табиий ҳол ва бундан кейин ҳам шундай бўлади. Улар ҳақида жуда кўп китоблар ёзилган, филмлар яратилган ва тадқиқотлар олиб борилган. Дунё сирларига қизиқувчи сифатида шуларга назар соларканман, барча Махсус хизматларнинг ёзилмаган учта қонунияти борлигини кўрдим. Continue reading →
Ҳамманинг ҳам ўз туғилган куни бор. Лекин ҳар бир инсон ҳам ҳар йилда такрорланадиган таваллуд кунига муносиб бир совға билан кела олмайди. Таниқли адиб ва сиёсат арбоби Жаҳонгир Муҳаммад эса бундан мустасно. Унинг кўп йиллардан буён ҳаёти ва фаолиятига разм солиб бораман. Чунки у ҳамма қатори яшаб юрибмизда, дейдиган инсонлар сирасига кирмайди.
Жаҳонгир Муҳаммад ўз шахсий ҳаёти, ўз шахсий манфаатларини кўпда ўйлайвермайди. У ўзининг ҳузур-ҳаловатларидан кечиб, халқ учун, миллат учун хизмат қилиш туйғуси билан яшайди. Continue reading →
Jahonnoma 
You must be logged in to post a comment.