ЖАҲОНГИР МУҲАММАД: “ЛЮСТРАЦИЯГА МУҲТОЖ МАМЛАКАТДА ПРЕЗИДЕНТ ҚИЗИ КОНСТИТУЦИЯНИ ЎРГАНМОҚДА”

Сарвар Усмон/Озодлик. Биринчи президентнинг тўнғичи қамоқхонада Ўзбекистоннинг Асосий қонунини нима мақсадда ўрганмоқда? Каримов ҳатто ўз фарзандини аямайдиган одил раҳбар эдими ёки амал курсисини ҳатто ўз фарзандидан қизғанадиган бахил одам эдими? Нима учун бош прокурорлар қамалавераяпти? Нима учун Ўзбекистонда люстрация ўтказилиши керак. Журналист Жаҳонгир Муҳаммад билан суҳбат шу саволлар атрофига қурилди.

“Каримов аҳоли пулини вақти-вақти билан териб олиш кераклигини уқтирган…“

“Озодлик” радиосида: Жаҳонгир Муҳаммаднинг OzodNazarи:

jm_20140820Эшиттиришнинг бугунги сонида, куннинг бошқа мавзулари қаторида, Озодликка келаётган юзлаб хатдан иккитаси: хотинини хиёнат қилганликда айблаётган эр ва бўлажак қайнонаси товламачи чиқиб қолган йигитдан келган хатлар юзасидан АҚШда истиқомат қилаётган журналист Жаҳонгир Муҳаммаднинг фикрини сўрадик. Чунки, хатларда тилга олинган драмалар ижтимоий ҳодиса бўлиб кўринди.

Албатта, суҳбат давомида 23 июнда бошланадиган ШҲТ саммити мавзуси ҳам кўтарилди.

Ва яна Аҳмадбой мавзуи ҳам кўтарилдики, сарлавҳага чиқарилган гапни Жаҳонгир Муҳаммад шу муносабат билан айтди.

Суҳбатни журналист Сарвар Усмон олиб борди.

“Ozodlik”- BahsOnline

Учиб келиб, учиб кетган Путин ҳақида
AlisherSidiqAbdullaIskandar

Мустақиллик маданияти

ozodNazar

Фаррух Юсуфий

Фаррух Юсуфий

OzodNazar: “Санкцияни 25 йил аввал Каримов берган…”

Бош вазир Шавкат Мирзиëев Ўзбекистон давлат бошқаруви ва ҳокимият тизимида ишловчиларнинг ахлоқи тўғрисидаги Намунавий қоидаларни тасдиқлади. Бу қоидаларга кўра давлат амалдорларининг фуқароларни асоссиз уриб сўкиши тақиқланди. Россияда Украинадан ўғирлаб кетилган Надежда Савченко суди давом этмоқда. Савченко – Россия жангида ким ғолиб? Президент сайлаётган Америка ақлдан озгани ростми?

Бугунги ОзодНазар эшиттириши меҳмони – АҚШдан сиёсий шарҳловчи ва журналист Жаҳонгир Муҳаммад. Суҳбатни журналист Фаррух Юсуфий олиб борди. Continue reading

Озод назар

Каримов Навоийнинг бошига Ҳамзанинг кунини солиши мумкин…

ozodNazar

Сарвар Усмон

Сарвар Усмон

Сарлавҳа мутлақо асоссиз ваҳима бўлиб кўринаяптими? Агар шундай эса, Ҳамза Ҳакимзода Ниёзийнинг номи кўчалар, туман, театр, метро станциясию шаҳарлардан ўчирилганини эсланг. Мамлакатда бирон киши бирон марта бу амалга қарши “ғинг” дегани тўғрисида Озодликда маълумот йўқ. Бас, шундай экан, сарлавҳага чиқарилган ваҳима бугун, Алишер Навоий туғилган кунда, беасос эмас.

Бугунги саволлар Жаҳонгир Муҳаммадга берилди. Continue reading

Фотокундалик

Қувончли кунимиз

donyorbek1donyorbek2dinyorbekБугун АҚШ аҳолиси сони бизнинг оиламиз ҳисобига бир кишига кўпайди, яна битта неварамиз дунёга келди.

Қачон туғилиши, ўғил эканлиги бир неча ой олдин маълум бўлгани учун дадаси ва аяси билан келишиб, Дониёрбек деган исм қўйдик.

Умри билан берган бўлсин!

Сизга тахт берибди, бизга ҳам берсин,

Бизга бахт берибди, сизга ҳам берсин…

ЖМ

Эркинлик эпкини

12yanvarАмерика ўзбекларнинг ҳам ватани

Дунёдаги жуда кўп мамлакатларнинг номи ўша ердаги туб халқнинг номи билан боғлиқ. Ўшандай шароитда бошқа халқлар у ерга бегонадек, иккинчидек туюлади. Айниқса, у жойда демократия, эркинлик мавжуд бўлмаса.

Америка бундай эмас. Чунки Америка ҳамма халқларнинг – муҳожирларнинг ватани. Бугунгача ҳам шундай, бундан кейин ҳам шундай бўлиб қолади. Бу шунчаки гап эмас, Асосий Қонун ва бошқа ҳужжатлар билан ҳам кафолатланган. Буни бузадиган куч топилмади ва топилмайди ҳам. Continue reading

Ўзгармаган мавзулар

jm_kamron2Қаҳрамонга ҳам йўл йўқ!

Ғазнавий зулми даврида бош олиб чиқиб кетганлар Авропа остонасига қадар етиб боришди ва Усмонли, кейин Туркияни қуриб ўша ёқларда қолиб кетишди. Қайтишмади.

Шайбонийхон дастидан Афғонистонга кетган Бобур Мирзолар Ҳиндистонга қадар боришди ва ўша ёқларда қолиб кетишди. Қайтишмади.

Рус истилоси даврида чиқаб кетганлар “Бугун қайтамиз, эртага қайтамиз, Туркистон мустақил бўлса қайтамиз, Ўзбекистон мустақил бўлса қайтамиз” дея ўзларини алдашди. Қайтишмади. Ўзбекистон мустақил бўлгандан кейин ҳам орзулари сароблигича қолди.

Кечаю кундуз Ғарбни қарғаб (нонини еб тузлугига тупуриб) юрадиган, оиласи билан Каримовнинг оёғини ўпадиган бир оилага Тошкентда уй-жой ҳам қилиб беришди, қайтишмади. Continue reading

Муносабат

ishxonada2Жиҳодингга лаънат!

АҚШ президентлигига республикачиларнинг олдқадам номзоди миллиардер Доналд Трамп Америкага мусулмонларнинг киритилишини мутлақо тақиқлаш керак, деган гапи билан оловга керосин сепиб юборди.

Гарчи у кескин танқидларга учрган бўлсада, кечагина Калифорнияда оддий одамларнинг даврасига бостириб кириб, бегуноҳ 14 кишини отиб ўлдирган ва 17 кишини яралаган эр-хотин мусулмон жиҳодчилар террори кўпчиликнинг ғазабини қўзғаб турганди.

Покистондан Саудияга борган мўлтони аёл интернет орқали танишгани америкалик-покистонлик йигит билан оила қуриб, АҚШга келган. Йигитнинг яхши даромадли иши бўлган. Уларнинг олти ойлик қизи ҳам бор экан. Шунга қарамай калласини еб қўйган бу мўлтони “Исломий давлатга” байъат берган. Continue reading

Олтинчи қават (Қисса)

jm1993Президент  тансоқчисининг кундалиги

9.Апачи

Бўлган воқеадан шок ҳолга тушгандим. Қўрққаним йўқ, аммо ҳайрон эдим. Ҳайронлигим воқедан ҳам кўпроқ адам ҳақида. Наҳотки у шундай катта ишларнинг ичида.

-Туш машинадан,-деди адам ва калитни бизни кузатиб келганларга берди.

-Пиёда кетамиз.

-Ада, боя қайси тилда гапирдингиз?

-Навоийнинг тилида. ”Ҳайратул Аброр” деган китобидан олганмиз бу  кодларни. Мана кодлар, мана бу ерда ёзилган ҳаммаси, эрталабгача ёдлаб ол, китобчани қайтиб берасан. Continue reading

Олтинчи қават (Қисса)

soyaПрезидент  тансоқчисининг кундалиги

7. Гўрков

Костюм-шимда эдим. Президент׃

-Мени ҳимоя қилиш керак бўлса ҳамма ишни ташлаб оқ кўйлак-оқ иштон қидирасанми? Аввал бироз рақсга тушиб баданингни қиздириб оласанми? Йўқ, сен чақмоқ бўлишинг керак. “Қарс” этдими сен ҳам қарсиллашинг керак!-деди.

Шундан кейин у ердаги болалар билан “ит-мушук” бўлиб сакраб-сукраб тургандик семиз, пакана бир киши кириб келди. Унинг орқасидан эргашган йигитнинг  аққол чиниққанини ҳар қандай одам ҳам сезиши мумкин. Аммо унинг кунгфуни ўрганганини ҳамма ҳам сеза олмайди. Кунгфу билган одам ўнг оёқни оғирроқ ва чап оёқни енгил тортади. Унинг “саломи” битта оёқда туриб, биттасини тепага кўтариб, қўл бармоқларини чангалга айлантириб икки томонга узатишдир. Демак,  “ит-мушук”дан “шер ва қоплон” жангига ўтамиз…

Бир зумда болалар кўздан ғойиб бўлишди. Президент семиз одамнинг саломига алик ҳам олмай Continue reading

Олтинчи қават (Қисса)

jm_20140814libПрезидент  тансоқчисининг кундалиги

5.Соя

Президентнинг ишхонаси олтинчи қаватда экан. Бизни лифт ёнида қарши олган икки киши адамга “чест” бериб менга ҳавас билан қарашди:

-Шеф ўғлингиз ҳам ўзингига ўхшар экан…,-деди биттаси.

-Ўғлим бўлгани сенга уни текширмаслик учун асос бўладими?-Адам жиддий оҳангда сўради.

Ҳалиги одам шошиб қолди ва дарҳол мени сийпалаб текшириб чиқди. Кейин “бўлди” дегандек елкамга уриб қўйди.

“Ҳамманинг елкасига уриб қўясанми?” дегандек адам унга  ўқрайиб қаради.

Оёқ остига қип-қизил гилам тўшалган. Назаримда мени текширган одамнинг юзи ҳам шу гиламдек қизариб кетди. У адамдан қўрқар эканми ёки уялдими билиб бўлмасди. Continue reading

Устоз хотираси

boymirzah“Туркистон”

Ўзбекистон телевидениесига раҳбар бўлиб келишим билан бир неча янги дастурни бошлатдим. Шулардан бири “Туркистон” сиёсий-оммабоп ахборот дастури эди. Буни олдиндан орзу қилгандим.  Шу йўл билан Туркистон халқларини бир-бирига яқинлаштириш, қардошлик ришталарини мустаҳкамлашга ҳисса қўшмоқчи эдим.

Дастурни дарҳол йўлга қўйиш учун Ахборот бўлимидагиларга фикрларимни айтдим. Уни жонли равишда узатишни лозим топдик.

Туркистон халқлари ҳаёти билан боғлиқ жуда қизиқ ва жуда долзарб хабарлар, видеотасмалар тўпланди. Уларни тартибга келтиришди. Дастур чизмаси тайёрланганини айтишгач, машқ вариантини кўрмоқчи бўлдим.

Қарасам, диктор Раъно Толибова оддийгина кийимда. Унга атлас кўйлакда чиқишни таклиф этдим. У бир жилмайдида: Continue reading

Устоз хотираси

baymirza-hayitТуркистон байроқбардори

Кўз олдимда отанинг 1992 йилда Тошкентда “Халқлар дўстлиги” саройи ёнида кулиб турган сиймолари…

Қулоқларим остида устознинг 1993 йилда Анталияда Турк дунёси қурултойида Ўзбекистондан қувилганлари ҳақида аччиқ гапларни айтар эканлар, “Мен Ўзбекистон деган давлатни тан олмайман, Ўзбекистон йўқ, Туркистон бор” деган дардли сўзлари…

Хаёлимда улуғ олимнинг 1997 йилда Истанбулда 80 ёшларини нишонлар эканмиз, қани эди бу тантаналар ватанда ўтганда деган ўйларим. Етим қолди қолди бу ўйларим. Continue reading

Тўртликлар

ishxonada2Машқ

Мендан шеър кутмангиз эй, аҳли алёр,
Пурдон шоирлардек чиқаролмам сас.
Юрагимда ётган дардларим бисёр,
Хатга туширишга рухсат беринг, бас!
***

Аҳли эл эзилган, рўзғори нонсиз,
Хорижга юз тутса, “Дангаса”, “Ҳе, ўл!”,
Тўранинг имкони чексиз-поёнсиз,
Чет элга йўл солса, “Оффарин!”, “Оқ, йўл!”

***

Золимдан юз бурдим адога яқин,
Моҳлардан қайрилиш сабога яқин,
Бойни тарк айламоқ гадога яқин,
Динкашдан йироқ тур Худога яқин. Continue reading

Жаҳонгир Муҳаммад: 60нинг 60 лаҳзаси (Реалистика)

1993 yil.Istanbul.Eminonu.Yeni jami yonida. E'tibor qiling, eshik yopiq.

1993 yil. Istanbul .Eminonu.

Учинчи фасл

31.Би-Би-Си

Таниқли адиб Ҳамид Исмоил Би-Би-Сининг Ўзбек хизматни тетепоя қилдираётган пайт эди. Бир куни Истанбулга сим қоқиб, ҳамкорликка даъват этди.

Ўша кезда “Озодлик”да “Жаҳонгир Муҳаммад” номи билан чиқиб турар эдим. У пайтда бу икки хизмат рақобатчи ва бири билан ҳамкорлик қилган одам иккинчисида чиқмасди. Шу боис Би-Би-Си учун “Муҳаммад Турон” деган тахаллусни танладим.

Вазифам асосан Туркиядаги муҳим хабарларни узатиш ва Лондондан сим қоқишганда ҳар куни рўй берган воқеаларни шарҳлаб туриш эди. Continue reading

ЖАҲОНГИР МУҲАММАД

jm1962ОЛТМИШНИНГ ОЛТМИШ ЛАҲЗАСИ

(БЎЛГАН ВОҚЕАЛАР)

Олтмиш ёш бир пайтлар етиб бўлмас манзил каби эди. Лекин бир пасда етиб олдик. Бу санани шунчаки ўтказиб юбормаслик учун умримнинг шу қисмида эсда қолган баъзи лаҳзаларни “териб” китоб қилгим келди. Китоб тўрт фаслдан иборат бўлиб, қишлоқ, шаҳар, мамлакат ва хориж воқеаларини ўз ичига олган. Уни ҳаёт, маданият, мафкура ва сиёсат тарзида ҳам тўрт фаслга бўлиш мумкин.

Биринчи фасл

1.БУВИМ

Муҳаммадризо бобом вафот этганларидан кейин бутун оила ташвишлари бувимга қолган. Туғилганимдан етти ёшларга қадар раҳматли Анбар бувимнинг уйларида яшаганман. Тўққиз ойлигимда суннат тўйи қилган эканлар. Неваралари кўп бўлса-да, негадир мени танлагандилар. Бошқа ўғил невараларини ҳам кам кўрмасдилар. Кимё холамнинг ўғли Жўрақул, Сокина холамнинг ўғли Расул, Ўткир, Аҳмаджон… лар ҳам бувимни эслашса, суҳбатлар тонггача узилмаслиги мумкин. Қиз неваралари ҳам кўп эди. Ҳовли ҳамма вақт тўла. Болалар ўйнасин деб ҳовлига ҳеч нарса экилмаган. Ҳамма ёқ супа эди. Continue reading

Дилдаги гаплар

taviat4Миннатдорчилик

Инсон ўзи билмаган ҳолатда самимийлигини ёки аксини, кимнидир ҳурмат қилишини ёки тескарисини ошкор этиб туради. Бошқача айтганда ишоратлар беради. Байрамлар, тўйлар, туғилган кун, ҳамдардлик пайтлари каби яхши-ёмон кунлар бунга баҳона.

Камина баъзан буни унутиб қўяман ва энг яқин дўстларни ҳам вақтида қутлашни бажара олмайман. Бу ҳақда кейинроқ билиб қолсам, кўнглим хижолат тортиб юради. Чунки ўша одамда каминанинг самимийлигига ва уни ҳурмат қилишимга шубҳа пайдо бўлиши мумкин. Бу инсоний инстинкт.

Шунинг учун ҳам муҳим саналарда икки энлик мактуб юборолмаганим – дўсту танишлардан узр сўраб қўймоқчиман. Мана 59 ни “думалатиб”, 60 нинг диёрига қараб қадам қўйдим ва энди ана шу нуқсимни тугатишим кераклигини англаб турибман. Қўлимдан келадими, йўқми, билмайман. Чунки бу ҳам бир қобилият ва бир санъатдирки, ҳар ким ҳам уддалай олмайди. Continue reading

Китобдан боблар (4)

qiyomat_kuniҚИЁМАТ КУНИ

Тарихий-замонавий роман

Мериланд штати. Эликот шаҳри

Саиджоннинг фиғони фалакда. Буни телефонни қулоғимдан узоқроқда тутиб турганимдан ҳам билиш мумкин. Лекин “ҳужумларим” оз-моз иш бермоқда. Фалакдаги фиғон баъзан “ерга тушиб” ҳам қолмоқда. Афсуски, кўпга эмас, доимийга эмас.

-Ака, Ўзбекистон ҳукумати тезлик билан  армиясини киритиб,  Қирғизистонда ҳокимиятни қўлга олиши керак. Бошқа йўли йўқ. Бўлмаса, Каримов бутун ўзбеклар олдида хоинлик қилган бўлади…

Хоинлик нима ўзи? Аҳдини, ваъдасини, қасамини бузмоқ. Баъзан фирибгарлик, муттаҳамликни ҳам хоинлик деймиз. Лекин асосий маъноси бу кишининг ўзи мансуб бўлган ижтимоий қатлам ёки халқи, ватани, дўстининг мафаатларига зид иш тутиши, душманлар билан ҳамкорлик қилиши, душман томонга ўтишидир. Саиджон ана шу маъносини назарда тутмоқда ва ҳақ.

У Ўзбекистон раҳбарининг дунёдаги бутун ўзбеклар олдида бурчи, масъулияти. аҳди бор деб ўйламоқда. Аммо Каримовга кўра, унинг бундай бурчи йўқ, Қирғизистондаги воқеалар бу уларнинг ички иши. У ўзини “Асосий Қонунда бундай бурчим йўқ” деб ҳам оқлаган бўлди. Continue reading

Фотокундалик

Китоб…

Компютерда ёзилгани, таҳрир қилинганидан кейин қоғозда яна бир марта ўқиб чиқиш керак. Бугундан бошлаб кунига 50 саҳифадан ўқисам, 2-3 ойда битаркан…

jm_20140820

Фотокундалик

Ишдан кейин

Мевани асосан дўкондан оламиз….  лекин ҳовлидагини ҳам “кўрдик” демаймиз.

jm_meva

 

Фотокундалик

melbnАжойиб инсон

Русча, немисча, туркча, арабча, фарангча…хуллас, бу одамнинг билмаган тили оз.  Музика чалиш, қўшиқ айтишда давранинг гули.  Уни “Mел амаки” дейишади, 10 йил у билан бирга ишладик, 3 йил олдин ишдан кетди. Ўшанда 90 ёшда эди.

Бугунги каби ойда бир келиб, саломлашиб кетади.

Бур кружка(қонун рухсат этган даражада) пивони ичиб, машинани ўзи ҳайдаб, бошқa штатларга ҳам бориб келаверади.

Муҳокама

jm_ozodlikТурк бирлиги: хаёл ва ҳақиқат

Эшиттиришда қозоқ журналисти Олимжон Бўқаш¸ Ўзбекистон парламентининг собиқ депутати Жаҳонгир Муҳаммад¸ ҳозирда Туркияда яшаëтган ўзбек журналисти Нарзулла Охунжонов ва тошкентлик сиëсий таҳлилчи Комрон Алиев иштирок этди.

Россия Украинанинг бир қисмини ишғол қилиб¸ яна бир қисмида тартибсизлик ташкил қилаëтганидан хавотирлар тўхтамаётган бир вазиятда МДҲдаги бошқа давлатлар, хусусан, Марказий Осиë Россия таҳдидига чап бера оладими¸ деган савол жавобини Қурултойда изладик.

Россиянинг РИА Новости агентлиги шу кунларда туркий тилда гаплашадиган мамлакатларни бирлаштириш ғояси билан чиққан Қозоғистон Президенти Нурсултон Назарбоев ташаббусини муҳокамага чиқарди.

“Етти мамлакат- бир ҳаракат” деган бу шиор билан Нурсултон Назарбоев туркий тилда гаплашувчи Ўзбекистон¸ Қозоғистон¸ Қирғизистон¸ Туркманистон¸ Озарбайжон¸ Туркия ва Қиприс мамлакатларини маънавий бирлашишга чорлаган эди.

Айни пайтда Назарбоевнинг бу гапи Россия ва Қозоғистоннинг русийзабон аҳолиси тарафидан “пантуркчилик” дея салбий қаршиланди. Continue reading

Фотокундалик

Саҳарни бездирдим саҳар турмоқдан…

Августнинг қоқ ўртаси. Аммо бугунги тонг сунбуланинг салқин-совуқ кунларини эслатади…

jm_20140_tong2

Фотокундалик

Интернетсиз қолсак, нима қиламиз экан?

Бугун ҳам эрталабдан 12-13 йиллик касбдошларим׃ асли афғонистонлик Зиё ва асли эфиопиялик Фишер билан оддий суҳбатимиз интернетдаги мавзуларга боғланиб кетди. Ишимиз шу…

jm_hamkasblarbn