Саволга жавоб

kitobДемократия халқ бошқарувидир

САВОЛ: Ҳозирги кунда қайси мамлакатда демократиянинг ҳақиқий кўриниши мавжуд? Чунки ҳозирги бўлаётган воқеалардан кейин, менда шундай ишонч ҳосил бўлдики, дунёда ҳеч қандай демократик мамлакат қолмагандек. Бунга сиз нима дейсиз? (Сардор).

ЖАВОБ: Агар демократия халқ бошқаруви десак, демак ҳозирги кунда дунёнинг жуда кўп жойида шундай тузумлар мавжуд. Аммо демократиянинг ҳақиқий қолипи қандай бўлишини ҳеч ким билмайди. Лекин бугунги тузумлар орасида инсоннинг моддий ва маънавий эҳтиёжларини қондиришга энг яқин бўлгани мавжуд демократик деганимиз тузумлардир ва уларда мезонлар турличадир.

Демократияни ҳар ким ҳар турли тасаввур қилади ва шу боис ҳам ҳукуматлар алмашганда баъзан демократик бошқарувда ҳам ўзгариш юз беради. Лекин тамал мустаҳкам бўлса, вақтинчалик бошқарувни қўлга олган ҳукуматлар ёки сиёсий партиялар демократияга зарар етказишлари мумкин аммо уни бутунлай йўқота олмайдилар.

Интернетни демократиянинг рамзий суврати деб ўйлар эдим. Аммо вақт ўтиши билан бу сувратнинг ҳам мукаммал бўлмаган жиҳатлари кўринмоқда.  Яъни инсоннинг моддий ва маънавий фойдаси билан бир қаторда моддий ва маънавий зарарига ҳам “ишлай” бошлади. Бу интернетнинг камчилиги эмас, балки инсон хислатидаги камчиликнинг интернетдаги инъикосидир.

Худди шундай инсон хислатидаги камчиликлар ҳар қандай тузумларда ҳам ўз аксини кўрсатади. Интернет ҳар қанча мукаммал бўлиб боргани билан “хакер”лар ҳам шу қадар “зукко”лашиб борганлари каби демократик жамиятлар ҳар қанча софлашиб борсалар, доғ туширадиган унсурлар ҳам шу даражага етишга уринадилар.

Битта шахс томонидан эмас, балки халқ эркин сайлаган эркин парламент томонидан қабул қилинган ва халқ муҳофазасида бўлган Асосий қонун билан бошқариладиган демократия тарафдориман.

Атрофга яхшилаб назар солсак, ана шундай асосдаги мамлакатлар бор ва улар бўлади ҳам

Жаҳонгир Маматов,

“Зеҳният жумбоғи”(2004) китобидан.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: