Китобхонлик (6)

qalamim1Қарашлар

ҲУСНИХАТ
Дафтар варақлари оқ…
Уни гоҳида мазмун тўлдиради, гоҳида мазмунсизлик.
Гоҳида шеърлар шерик бўлади унинг оқлигига қора ҳарфлар билан, гоҳида рақамлар эгаллайди сатҳини.
Биров ўқийди ё йўқ.
Инсон чеҳраси, юзи ҳам саҳифадек оқ бўлади аввалига. Йиллар ижод қилади, балки шеър ёзар, балки рақам. Ҳамма ўқий олмайди.
Чунки болакай варақни чизиб ташлаганидай, йиллар ҳам кўпинча бу икки саҳифани чизиб-чизиб ташлайдилар.
Мавҳум чизиқлар…
Йилларнинг қўлини тутиб ёзишга, чизишга биров эмас ўзимиз ўргатамиз.
Муаллимга боғлиқ ҳуснихат ҳамма вақт ….

ТОБУТ
Ҳовли. Саҳар уйдан чиқиб тоза ҳаво қўйнига шўнғийсан. Енгил тортасан. Фикрингда юлдузлар чақнайди. Ерни чопиш, экиш ҳақида ўйлайсан.
Нураган деворни суваш кераклигини режалаштирасан.
Ҳовлининг тўридан ўғлингга атаб икки хонали бўлса-да, уй солмоқ истайсан. Меъморга ўхшайсан бу дамда.
Ҳовлидаги дарахтларни тартибга келтирмоқни кўнгилга туясан. Боғбонсан шу дамда.
Дарвозани ранглаш хаёлингдан кечади.
Йўлакларга тош тўшасаммикан, дейсан…
Хуллас, ҳовли ўйлатади, фикринг ижодда.
Кўп қаватли, кўп ё оз хонали бетон уйда-чи?
Саҳар уйғонасан бўғиқ ҳавода. Истар-истамас телевизор қулоғини бурайсан. Ҳатто юз юваётганингда жумраклардан оққан сув ҳам тўрт томонга сачраб асабларингни синайди.
Ҳар кун шу ҳол. Тўрт тараф девор. Фикрингда ҳам тўрт томон девор. Қафасга тушиб қолганга ўхшайсан. Тафаккуринг нолон ижодсизликдан…
Ёзда бўғиласан иссиқ остида. Иссиқ – эзғилайди сени.
Нега ҳовлини тарк этиб бу жойга келдинг?
Энди бу савол хаёлингга келмайди. Савол йўлларини ҳам қисиб ташлаган деворлар.
Қочолмайсан, деворлар қўймайдилар, чунки сени шунга маҳкум этганлар. Бу эса сиёсат. Мен сиёсатга аралашмайман.
Балки кўп қаватли уй деразасидан тобутни арқон билан тушириш сиёсат эмасдур?

МАҚСАД
Аввал автобусни яратдилар. Автобус эркинлик кўчасидан кетди.
Сўнг трамвайни яратдилар. Трамвай темир йўл қулига айланди.
Боши қотган яратувчи троллейбусни ихтиро қилди.
Троллейбус симга осилиб қолди. Гоҳида “қўл”ларини “дор”дан узгани билан яна маҳкам ушлайди қайтадан. Ў ҳам қуллик кўчасидан кетди.
Балки ихтирочининг мақсади шулдир? Ахир тартиб бор бу юришда. Арздод ҳам кам.
Лекин, Тангри биз одамларни яратишда бу мақсадни кўзламаганди-ку?!

САҲРО
Саҳро жизғанак…
Қум ловуллайди. Ўтинчи бобо Қуёш чарчоқ билмайди.
Саҳро сарғайиб ётади. Лекин кўксида ҳаёт бор.
Илондан тортиб қумурсқагача саҳрони севади, уни тарк этмайди. У билан бирга.
Бизнинг кўксимиз саҳрога айланса, ҳатто илон ҳам, қумурсқа ҳам севмайди. Тилка-тилка айлайди. Нега?
Назаримда ўтинчи бобонинг тафтига бардош бера олмаганимизда сабаб. Бардоши синиқларни қумурсқалар ҳам писанд этмайдилар. Илон ҳақида эса гап бўлиши мумкин ҳам эмас.

Жаҳонгир Муҳаммад

“Ватан мансиз, ман ватансиз”
(1994 йил) китобидан

 

Advertisements
%d bloggers like this: