Китобхонлик (5)

jmҚарашлар

УМР ЙЎЛДОШИ
Аёл … заифа дейдилар.
Аёл … сочи узун ақли калта, дейдилар.
Аёл … унинг айтганини тескарисини қил, дейдилар.
Аёл… уни қамчи остида сақла, дейдилар.
Аммо ҳамма эрлар заифанинг олдида заиф бўладилар.
Сочи узун ақли калтадан маслаҳат оладилар.
Унинг айтганини тескарисини эмас, айнан ўзини қиладилар.
Уни қамчи остида тутганлар, қамчи остига тушадилар.
Нима бу? Инкорни инкор қилишми?
Ё ҳақиқатдан қочиб, ҳақиқатга йўлиқишми?
Аслида аёл эрининг гуноҳ ташувчисидир.
Гуноҳ эса кўп ва оғир. Уни кўтариб кўрмаганимиз учун қанчалигини ҳам билмаймиз.
Хайриятки, кўтариб кўришга уринмаймиз, нақд шарманда бўлардик.

ХАЛҚ
Халқ … ким учундир тўда ё оломон.
Ким учундир қалқон. Яна ким учундир Миллат, Ватан, ифтихор, она тимсоли.
Халқ бугун билан яшайди. Аладасалар ишонади. Сўнг таҳлил қилади. Фақат бироз кечикади таҳлилида. Бироқ таҳлил мутлоқ ҳақиқат хирмонида соврулади.
Халқ… Кимлардир уни бошқаришни истайдилар, калтак билан.
Кимлардир уни озод этмоқ истайдилар.
Калтакни унга бериб.
Кимлардир унинг улуғ ва буюклигини ўзига англатмоқ истайдилар, ўзлари англамасалар-да.
Ҳамма ҳолатда ҳам халқ муҳораба маркази .
Марказга интилиш ғалабага, марказдан узоқлашиш мағлубиятга олиб келади.
Халқ ҳаммасини кўриб туради…
Эшитиб туради…
Билиб туради…
Индамайди. Бу унинг оддийлигидан. Оддийлик эса буюкликнинг қоясидир. Қолаверса, У кўп гапириб тортишиб ўтирмайди.
Энг охирида бир марта гапиради.
Ана шу бир гап уни ё миллатга ё оломонга айлантиради.
Миллатлар бор. Демак, улар ўз гапларини айтган халқлардир.
Оломонлар бор. Улар ўз гапларини айтишни кутиб турган халқлардир.

ҚАРТА
Улфатлар қарта ўйнайдилар.
Кимдир ютади, кимдир ютқазади.
Ютганлар қувонадилар, куладилар ютқазганлар устидан.
Ютқазганлар жим, асабларига тегирмон тоши осилган.
Яна ўйнайдилар.
Яна шу аҳвол.
Кимдир ўзини ақлли ҳисоблайди, бировни аҳмоқ санаб.
Кимдир барибир ютаман, дейди ҳирсини ҳовучлаб.
Шўрлик туз ва “урувчи” қарталар эса дарров унут бўладилар, чунки улар мустақилдирлар. Доим бир одамга ён босишни истамайдилар.

ПАРДА
Деразанинг пардаси…
Юрак пардаси…
Юз пардаси…
Деразанинг пардаси йиртилса, тикиш мумкин.
Хотира бу воқеани дарров унутади.
Юрак пардаси йиртилса, битиши мумкин, тахмондаги тўшаклар йиқилиб туравериш дардидан енгил тортадилар фақат.
Хотира унутади бир куни.
Юз пардаси йиртилса-чи? Тикиш мумкинми?
Мумкин. Игнаси бардош, ипи йиллар …
Битиб кетгани билан хотира унута олмайди пардаси йиртилган юзни…

СОЧ
Қизалоқнинг сочи…
Жамалаклар осилади тортқилаб ўстиргали …
Ўсгандан сўнг патихавериб сил қилади қизни.
У ё азоблар билан гўзалликни аралаштириб яшайверади ё кесади сочни.
Кесилган сочни авайлаб ё ток остига кўмадилар, ё девор ёриғига қўйиб, устидан сувайдилар.
Гўзалликнинг вафот этган бўлагин…
Ўғлон сочи … ўсаверади, кесаверадилар …
Бу ҳам гўзалликнинг рамзи …
Фақат қайчилангани сартарошнинг оёқлари остида қолади.
Вақт келиб соч манзилини ташлаб кетса-да, ўрнини ақллилик рамзига айлантириб кетади.
Соч умрга қиёс…
Ўстирамиз, кесамиз…
Яна ўстирамиз, кесамиз…
Манзилини ташлаб кетганда ялтироқ, тақир жой қолади кўпинча. Фарқ шунда.

Жаҳонгир Муҳаммад

“Ватан мансиз, ман ватансиз”
(1994 йил) китобидан

 

%d bloggers like this: